DELVAUX EN DE OUDHEID

23.10.2009 – 31.01.2010

 

De groene canapé, 1944, Sint-Idesbald, Sint-Idesbald, Delvauxstichting
 © Paul Delvaux Foundation, Sint-Idesbald, Belgium

 Twaalf jaar na de grote retrospectieve in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, zal het universum van Paul Delvaux (1897 – 1994) aan de hand van een nieuwe tentoonstelling verkend worden. Het betreft een ambitieus project daar de tentoonstelling een thematiek benadert die tot vandaag door de onderzoekers veronachtzaamd werd: de transpositie van de oudheid in het werk van de Belgische kunstenaar. Gedurende gans zijn leven heeft Paul Delvaux blijk gegeven van een passie voor de klassieke oudheid en dit lang voordat hij de ondertussen mythisch geworden plaatsen met eigen ogen zag.

 

Het werk van Paul Delvaux is vanaf in het begin van de jaren 1930 beïnvloed door de oudheid. De invloed nam toe vanaf de Tweede Wereldoorlog, meer bepaald via het thema van de tragische stad. Zijn belangstelling voor de antieke beeldhouwkunst zette Delvaux ertoe aan om een getheatraliseerde voorstelling van de mens te ontwikkelen. In zijn dramatische composities spelen mythische personages uit de oudheid, zoals Pygmalion, Venus en Penelope, of sirenes, efeben en hamadryaden. Zij roepen een geheime sacraliteit op van de ‘herinneringsplaatsen’, tempels en antieke steden zoals de Akropolis, Olympia en Pompeji. Die plaatsen bezocht Delvaux tijdens zijn twee reizen naar Italië in 1937 en 1939 en tijdens zijn tocht door Griekenland in 1956. Tot slot is ook de melancholische teruggetrokkenheid een belangrijk aspect van Delvaux’ behandeling van de oudheid.

 

Ongeveer zeventig werken en documenten die deze verschillende antieke ‘herinneringen’ in het werk van Delvaux illustreren, laten de bezoeker toe een reis in de tijd en in dit buitengewone universum te ondernemen. Van schetsboeken over prachtige aquarellen en tekeningen, echte meesterwerkjes, tot de afgewerkte doeken van indrukwekkende afmetingen, volgen we de weg van deze receptie samen met de kunstenaar. De grote troef van deze tentoonstelling is ongetwijfeld de nadruk die ligt op de werken op papier. Is Delvaux in eerste instantie bekend voor zijn grote doeken en muurschilderingen, die vaak treinen en stations tonen, soms wordt vergeten dat hij ook een groot tekenaar was.

 

Dergelijk thema benadert men niet zo maar. Het werd dan ook eerst door Jean Clair en een groep Franse onderzoekers ontwikkeld. De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten zijn fier dat ze zich bij dit projekt aangesloten hebben en dit in partnerschap met de Basil & Elise Goulandris-Stichting te Athene. In de begeleidende catalogus, kunt u het thema onder verschillende gezichtspunten ontdekken, vanuit het standpunt van kunsthistorici, van literatuurwetenschappers en archeologen of vanuit een poëtische kijk komend van de middellandse zee. In de zalen worden deze verhalen tastbaar en levendig.

 

Delvaux en de Oudheid werd met succes in het museum van de Goulandris-Stichting te Andros getoond. 50 jaar na Delvaux, zijn nu zijn werken naar Griekenland gereisd. Nadat eerder het Griekse publiek betoverd werd, is het nu aan het Belgische publiek om een Griekse ‘nazomer’ te beleven.